Ramazan ayı, bu yıl da tüm güzellikleri ve gelenekleriyle dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlarla buluşuyor. Oruç, bütün İslam coğrafyalarında ortak bir ibadet olsa da, her ülkenin Ramazan’a dair kendine özgü gelenekleri bulunuyor. Türkiye’de Ramazan ayı denince akla; kalabalık iftar sofraları, camileri süsleyen mahyalar, pide kuyrukları ve Ramazan davulcuları gelirken, bazı ülkelerde oldukça farklı kutlama ve ibadet gelenekleri görmek mümkün. Gelin, Ramazan ayında farklı Müslüman coğrafyalara bir yolculuk yapalım ve bu kutsal ayın çeşitli ülkelerde nasıl karşılandığını birlikte keşfedelim.
Irak – “Majina Majina” ve Yüzük Saklama Oyunu
Irak’ta, Bağdat ve Basra gibi kentlerin eski mahallelerinde iftar sonrası küçük çocuklar gruplar halinde sokaklarda dolaşır, kapıları çalarak “Majina Majina” şarkısını söylerler. Kapılarını açan Iraklılar ise onlara tatlı ve şeker ikram ederler. “Majina Majina” geleneği, çocuklara Ramazan’ın bereket ve paylaşma ruhunu aşılayan bir kültür unsuru olarak yaşatılmaya devam ediyor.
Irak’ta Ramazan’a özgü bir diğer gelenek ise “Yüzük Saklama” oyunudur. “Muheibe” olarak da bilinen bu oyun, kayıp bir yüzün kimin elinde olduğunu bulmaya dayalı, büyük gruplar halinde oynanan eski bir gelenektir. Oyuncular sadece beden diliyle iletişim kurarak yüzüğü saklar ve bulmaya çalışırlar.
Birleşik Arap Emirlikleri – “Haq al Laila”
Birleşik Arap Emirlikleri’nde, aşina olduğumuz bizdeki bayramda şeker toplamaya benzer bir gelenek var. Lakin bu gelenek bayram günü değil Şaban ayının 15.gecesinde gerçekleşiyor ve Ramazan ayının karşılanmasını simgeliyor.
Bu özel günde rengârenk elbiseler giyen çocuklar, komşularının kapılarını tek tek çalarak şeker topluyor ve topladıkları şekerleri “kharyta” adını verdikleri bez çantalara koyuyorlar. Çocuklar ayrıca evler arasında dolaşırken Al Karabi ve Shad Al Habl gibi oyunlar oynuyor ve mübarek gecede verme ve paylaşmanın değerini vurgulayan bir şarkı olan Atoona Hag Al Laila’yı söylüyorlar. Bu gelenek Birleşik Arap Emirlikleri’nin ulusal ve vazgeçilmez bir kültür ögesi kabul ediliyor.
Kamerun – Ramazan Tatlıları Pazarlari
Yaklaşık yüzde 25’ini müslümanların oluşturduğu Kamerun’un başkenti Yaounde’de Briqueterie Mahallesi’nin sakinleri de eski ramazan geleneklerini devam ettiriyorlar. Ramazan boyunca, genç kızlar evlerinde gün boyunca hazırladıkları geleneksel tatlıları iftar öncesinde cami önlerinde kurulan pazarlarda toplu olarak satışa sunuyorlar. “Pirinç, un, şeker ve yağ gibi ana gıda maddelerinden yapılan tatlıları uygun fiyatlara satarak, zengin, yoksul tüm Müslümanların ramazan boyunca tatlı yemeleri sağlanıyor.
Endonezya – “Padusan” ile Arınma Ritüeli
Müslüman nüfusun en yoğun olduğu ülke olan Endonezya’da da birçok Ramazan geleneği bulunuyor. Bu geleneklerden biri de Padusan. Endonezya’da Ramazan ayı geldiğinde insanlar ruhlarını ve bedenlerini arındırmak için nehir, göl, deniz gibi yerlerde yıkanıyorlar. Böylelikle Ramazan’ı temizlenmiş bir şekilde karşılıyorlar.
Özbekistan – “Ağız Açar” Sofraları
Özbekistan’daki bir Ramazan geleneği de “ağız açar” olarak adlandırılan iftar sofraları. Bu iftar sofralarında bir araya gelen Özbek aileler, iftar saati yaklaşınca aile reisinin öncülüğünde toplu olarak iftar duası yapıyorlar. Ardından geleneksel Özbek yemekleri olan “patır” ekmek, “samsa” böreği, “nişalda” tatlısı ve Özbek sofralarının en lezzetli yemeklerinden sayılan “Özbek Pilavı” ile iftar yapıyorlar. Nişalda tatlısı ise Özbeklerin Ramazan tatlısı olarak geçiyor. Bizdeki güllaç tatlısı gibi Özbeklerde Ramazan ayında nişalda tatlısını çokça tüketiyorlar.
Hindistan – “Seheriwalas” ile Sahur Vakti
Dünyanın en kalabalık ülkelerinden biri olma ünvanına sahip Hindistan, birçok kültür ve inançtan insanı ağırlıyor. Birçok Müslümanın yaşadığı Hindistan’da yine bizim çok da yabancı olmadığımız bir gelenek var “Seheriwalas” adıyla bilinen bu gelenek bizim Ramazan davulcularını akla getiriyor. Davul çalan bu kişilere “seheriwala” deniyor. Babür İmparatorluğu’na dayanan bu gelenekte, davul çalan kişiler sahur vaktinin geldiğini duyurmak, Müslümanların uyanmalarını sağlamak için davul eşliğinde kasideler okuyorlar.
Yemen – Sürme Çekme ve “Hutayim” Geleneği
Yemen’de Ramazan ayında erkekler, Peygamber Efendimiz’in sünneti olan gözlüklere sürme çekme geleneğini uygularlar. Ayrıca “Hutayim” adı verilen gelenekte, mahalle sakinleri ikindi namazı sonrası camilerde toplanarak Kur’an okur ve hatim yaparlar. Sonrasında cami önünde geleneksel danslar sergileyerek Ramazan’ın manevi atmosferini canlı tutarlar.
Ramazan ayı, dünyanın dört bir yanında farklı geleneklerle yaşatılıyor. Ancak tüm bu çeşitlilik, paylaşma, birlik ve beraberlik ruhunun tüm Müslümanlar için ortak bir değer olduğunu gösteriyor. Siz hangi Ramazan geleneğini daha çok beğendiniz? Yorumlarda bizimle paylaşın!
Kaynak: Anadolu Ajansı
Editör: Beyza Şenol